Fabory | Masters in Fasteners
Bevestigingsmiddelen voor aarding in elektrische apparaten – materialen, contact en best practices
De bevestigingsmiddelen in een beschermende aardverbinding zijn veiligheidsonderdelen. Als de verbinding losraakt, corrodeert of nooit goed contact maakt, kunnen aanraakbare metalen delen van een apparaat bij een fout onder spanning komen te staan.
De juiste keuze komt neer op vier dingen: het juiste materiaal, de juiste afwerking, schoon metaal-op-metaalcontact en een verbinding die gedurende de hele levensduur van het product vast blijft zitten.
Basisprincipes van aarding
Waarom aardverbindingen een andere aanpak vragen
De meeste verbindingen hoeven alleen onderdelen bij elkaar te houden. Een aardverbinding moet daarnaast foutstroom geleiden met een zeer lage weerstand, elke keer weer, gedurende de hele levensduur van het apparaat. De prestaties hangen af van meer dan alleen het bevestigingsmiddel:
- Materiaal en coating van het bevestigingsmiddel
- De afwerking van de samengevoegde delen, inclusief lak en poedercoating
- Contactoppervlak en contactdruk
- Combinaties van ongelijke metalen en het risico op galvanische corrosie
- Borging tegen trillingen en thermische cycli
- Aanhaalmoment en hoe dit aan de lijn wordt beheerst
- Gebruiksomgeving, inclusief vocht en temperatuur
Een verbinding die op dag één goed is, kan in gebruik alsnog buiten specificatie raken als een van deze factoren over het hoofd wordt gezien.
Productietests
Hoe aardverbindingen worden getest
De aardcontinuïteit wordt aan de productielijn gecontroleerd met een aardcontinuïteitstest. Een gangbare routinetest voor apparaten volgens EN 60335-1 gebruikt een teststroom van meer dan 10 A uit een bron van minder dan 12 V.
De gebruikelijke afkeurgrens is 0,1 Ω voor producten zonder aansluitsnoer en 0,2 Ω voor producten met een aansluitsnoer. Elk contactvlak en elk bevestigingsmiddel in het aardpad draagt bij aan die weerstand, dus de marge kan klein zijn.
Normen en eisen
Wat IEC/EN 60335-1 behandelt
Voor huishoudelijke en soortgelijke apparaten legt IEC/EN 60335-1 de regels vast in clausule 27 (Voorzieningen voor aarding) en clausule 28 (Schroeven en verbindingen). Deze behandelen onder meer:
- Het borgen van aardklemmen tegen onbedoeld losraken
- Het voorkomen van corrosie waar ongelijke metalen elkaar raken, zoals koper en aluminium
- Ervoor zorgen dat contactdruk niet wordt overgebracht via isolatiemateriaal dat kan krimpen of kruipen
Ontwerp volgens de actuele editie van de norm en het deel 2 voor uw type apparaat, en bevestig het definitieve ontwerp door middel van tests.
Materiaalkeuze
Het materiaal en de afwerking kiezen
Het juiste materiaal brengt geleidbaarheid, sterkte en corrosiebestendigheid in balans met de delen waarmee het in contact komt.
| Materiaal of afwerking | Sterke punten | Let op | Typische toepassing |
|---|---|---|---|
| Messing | Goede geleidbaarheid en corrosiebestendigheid | Lagere sterkte dan staal; niet te vast aandraaien | Klemschroeven, aardbouten, moeren op stroomrails |
| Gecoat messing (vertind of vernikkeld) | Stabiele, lage contactweerstand | De coating moet passen bij de klem waarop wordt aangesloten | Klemmen en aansluitingen op koperen geleiders |
| Verzinkt staal | Hoge sterkte, lage kosten, breed verkrijgbaar | Afwerking en passivering beïnvloeden de contactweerstand | Aardpunten op het chassis, plaatwerkverbindingen |
| Roestvast staal (A2, A4) | Uitstekende corrosiebestendigheid | Hogere soortelijke weerstand; vreten bij roestvast-op-roestvast schroefdraad | Buitenunits en vochtige omgevingen |
Kies de afwerking samen met de samengevoegde delen. Waar koper en aluminium elkaar raken, gebruikt u een geschikt tussenmateriaal of een geschikte coating om galvanische corrosie te voorkomen.
Contactvlakken
Contact maken door lak en coatings heen
Gelakte of gepoedercoate panelen zijn de meest voorkomende oorzaak van een hoge aardweerstand. De coating isoleert de verbinding, ook als de schroef volledig vastzit. Elk aardpunt heeft daarom een bewuste route naar blank metaal nodig.
In de productie van apparaten worden drie beproefde methoden gebruikt.
Snelle vergelijking
Contactmethoden in één oogopslag
01
De coating afmaskeren of verwijderen
Maskeer het aardpunt af voor het coaten, of verwijder de coating plaatselijk, zodat de klem direct op het basismetaal klemt.
02
Getande of gekartelde borgringen
Ringen van het type DIN 6797 en DIN 6798 bijten bij het aandraaien door dunne coatings heen tot in het basismetaal.
03
Speciale aardbouten
Een in het chassis gelaste of geklonken bout geeft een vast aardpunt, waarbij de ringkabelschoen tussen ring en moer wordt geklemd.
Trillingen en thermische cycli
De verbinding vast houden
Apparaten trillen en worden warm. Motoren, pompen, compressoren en verwarmingselementen werken verbindingen na verloop van tijd los, en elk verlies aan klemkracht verhoogt de contactweerstand. Gebruik een borgmethode die past bij de verbinding en de gebruikstemperatuur:
- Nord-Lock wigborgringen, die borgen via klemspanning in plaats van wrijving
- DIN 985 borgmoeren met nyloninzet voor algemene montagezones
- Volledig metalen borgmoeren, zoals ISO 7042 of DIN 980, bij verwarmingselementen, ovenruimtes, compressorkoppen en andere hete zones
- Schroefdraadborgmiddelen of voorgeappliceerde coatings, die de schroefdraad ook afdichten tegen vocht; gebruik hittebestendige varianten in de buurt van warmtebronnen
Nyloninzetten en standaard schroefdraadborgmiddelen hebben temperatuurgrenzen. Controleer de specificatie daarom aan de hand van de maximale gebruikstemperatuur van de verbinding. Beheers ook het aanhaalmoment aan de lijn, vooral bij messing, dat sneller doldraait dan staal.
Meer over trillingsbestendige bevestigingsmiddelen ›Fouten voorkomen
Veelgemaakte fouten bij aardverbindingen
De meeste afgekeurde aardcontinuïteitstests in de productie zijn terug te voeren op een klein aantal vermijdbare oorzaken:
- Een klem vastzetten op gelakt of gepoedercoat metaal
- Koper en aluminium onbeschermd met elkaar in contact laten komen
- Contactdruk overbrengen via een kunststof onderdeel of isolerende ring
- Alleen op wrijving vertrouwen in een verbinding die aan trillingen wordt blootgesteld
- Borgmoeren met nyloninzet gebruiken bij verwarmingselementen of andere hete zones
- Messing schroeven te vast aandraaien en de schroefdraad laten doldraaien
- Een coating kiezen die niet past bij de klem waarop wordt aangesloten
- Geen aanhaalmoment specificeren, of het niet beheersen tijdens de montage
- Getande ringen hergebruiken die al platgedrukt zijn
Elk van deze fouten kan een eerste test doorstaan en later toch falen. Neem de controles daarom op in de ontwerpreview én in de productietests.
Vóór vrijgave
Checklist voor aardverbindingen
- Geleidend materiaal en afwerking gekozen die passen bij de samengevoegde delen
- Geen onbeschermd contact tussen koper en aluminium
- Contact met blank metaal bij elk aardpunt
- Borgmethode die bestand is tegen trillingen en thermische cycli, geschikt voor de gebruikstemperatuur
- Aanhaalmoment gespecificeerd en beheerst tijdens de montage
- Aardcontinuïteitstest opgenomen in de productietests
Kennis over bevestigingsmiddelen
Ontdek meer advies
Lees verder in de Fabory-richtlijnen voor de productie van elektrische apparaten.
Technische vragen beantwoord
Veelgestelde vragen over bevestigingsmiddelen voor aarding
Antwoorden op de vragen die ontwerpers van apparaten het vaakst stellen over beschermende aardverbindingen.
Kan ik een roestvaststalen schroef gebruiken voor een aardverbinding?
Ja, als de verbinding daarvoor is ontworpen. Roestvast staal is goed bestand tegen corrosie, maar heeft een hogere soortelijke weerstand dan messing. Controleer de weerstand van de verbinding daarom met een test.
Voorkomen getande borgringen dat een verbinding losraakt?
Ze helpen om contact te maken door dunne coatings heen, maar op zichzelf zijn ze geen betrouwbare oplossing tegen trillingen. Combineer ze met een beproefde borgmethode als de verbinding aan trillingen wordt blootgesteld.
Kan ik borgmoeren met nyloninzet gebruiken bij verwarmingselementen?
Niet in hete zones. De nyloninzet heeft een temperatuurgrens. Gebruik daarom bij verwarmingselementen, ovenruimtes en compressorkoppen volledig metalen borgmoeren zoals ISO 7042 of DIN 980, of wigborgringen. Controleer de specificatie aan de hand van de maximale gebruikstemperatuur van de verbinding.
Kan ik aarden via een draadvormende schroef in plaatwerk?
Dat is gebruikelijk, omdat de gevormde schroefdraad goed metaalcontact geeft. Zorg dat gatdiameter, plaatdikte en aanhaalmoment een volledige, strakke schroefdraad opleveren, en bevestig de weerstand met een test.
Welke norm behandelt aarding in huishoudelijke apparaten?
IEC/EN 60335-1, voornamelijk clausule 27 (Voorzieningen voor aarding) en clausule 28 (Schroeven en verbindingen), samen met het deel 2 voor het specifieke type apparaat.
Waarom faalt mijn apparaat voor de aardcontinuïteitstest terwijl de schroef vastzit?
De meest voorkomende oorzaak is een coating tussen de klem en het chassis. Controleer op lak of poedercoating op het contactpunt en controleer daarna op corrosie of een ongeschikte coating.
Fabory | Masters in Fasteners
Hulp nodig bij een aardverbinding?
Aardverbindingen combineren elektrische, mechanische en corrosie-eisen, en de juiste keuze hangt af van uw ontwerp, materialen en productieproces.
De engineers van Fabory helpen fabrikanten van apparaten bij het selecteren van aardingsmateriaal op basis van hun ontwerp- en testeisen, en ons geaccrediteerde laboratorium kan productkenmerken verifiëren.
Creating peace of mind.