Voorgelubriceerde RVS-bevestigingsmiddelen verlagen kosten en beperken stilstand

Jos Lavrijsen, segmentleider bij Fabory, bespreekt de uitdagingen rond machinestilstand door koudlassen (galling) en preventief smeren. Hij legt uit hoe voorgelubriceerde bouten de eigendomskosten verlagen en het risico op machinestilstand verminderen voor original equipment manufacturers (OEM’s) en eindgebruikers.

Binnen de Europese machinebouwsector vormen roestvaststalen bevestigingsmiddelen vaak een klein onderdeel, maar met een onevenredig grote impact op kosten, complexiteit en operationele risico’s. Dit geldt vooral in sectoren zoals de voedingsmiddelen-, dranken- en farmaceutische industrie.

Wanneer bouten vastlopen, koudlassen of handmatig moeten worden ingevet om galling te voorkomen, leidt dat direct tot extra arbeidsuren, productievertragingen en verspilling. Steeds meer OEM’s stappen daarom over op voorgelubriceerde roestvaststalen bevestigingsmiddelen, die het risico op prestatieproblemen bij machines verminderen.

Vastlopen: een klein probleem met grote gevolgen

Roestvaststalen schroefdraad kan onverwacht vastlopen wanneer deze niet of onjuist is ingevet, vooral bij assemblage met hoge snelheid. Fabrikanten schatten dat ongeveer één op de honderd bouten vastloopt doordat een bevestiging per ongeluk niet of niet correct is gesmeerd.

Wanneer galling optreedt, last de bout zich als het ware vast in de moer of het schroefdraad. Het oplossen van een vastgelopen bevestiging kan al snel twintig minuten duren. Vaak zijn snijden, boren of slijpen nodig om de bout te verwijderen — handelingen die ongewenst zijn in een hygiënische voedselverwerkingslijn of een schone machineassemblage.

Voor eindgebruikers die apparatuur ter plaatse aanpassen, kan een vastgelopen bout zelfs leiden tot productiestilstand. Daarnaast kunnen bij verwijdering metaaldeeltjes vrijkomen in gevoelige productieomgevingen.

Handmatig smeren: een verborgen kostenpost

Voor veel OEM’s en eindgebruikers is het handmatig invetten van bouten al lange tijd een noodzakelijk ongemak om galling te voorkomen. In de praktijk pakt een operator een bout, brengt met een borstel vet aan, legt de applicator terug en monteert vervolgens de bevestiging. Deze handeling duurt gemiddeld ongeveer vijf seconden per bout.

Na montage komt vaak overtollig vet naar buiten. Dit moet worden verwijderd om vervuiling van de machine te voorkomen, wat opnieuw tijd kost. Studies tonen aan dat het volledige smeer- en reinigingsproces tot wel 25 seconden per bout kan duren.

Bij grotere machineconstructies met duizenden bevestigingsmiddelen loopt dit snel op. Bij één van onze klanten bedroeg de besparing door het elimineren van handmatig smeren meer dan €200.000 per jaar in één fabriek. Ook het vetverbruik zelf vormt een terugkerende kostenpost: het wegvallen van anti-seize middelen kan nog eens ongeveer €3.000 per jaar besparen.

Daarnaast gebruiken machinebouwers en eindgebruikers smeermiddelen vaak inconsistent. Sommigen gebruiken speciale anti-seize middelen, terwijl anderen kiezen voor alternatieven zoals vaseline of kopervet. Deze zijn niet altijd ontworpen voor roestvaststalen bevestigingsmiddelen, zijn mogelijk niet voedselveilig en kunnen vragen oproepen op het gebied van regelgeving of milieu.

Handmatig smeren genereert bovendien afval. Het reinigen van overtollig vet leidt tot vervuilde doeken, gebruikte borstels, wegwerphandschoenen en verpakkingsmateriaal, waarvan een groot deel als chemisch afval moet worden afgevoerd. Naar schatting belandt bovendien ongeveer tien procent van het gebruikte vet uiteindelijk in de afvalbak.

Voorgelubriceerde bevestigingsmiddelen maken assemblage voorspelbaar

Lubrinox-bevestigingsmiddelen zijn ontwikkeld om galling te voorkomen, machinestilstand te minimaliseren en de totale eigendomskosten te verlagen. Elke bout en moer wordt geleverd met een in de fabriek aangebrachte smeercoating die de wrijving aanzienlijk vermindert, terwijl deze volledig droog, geurloos en onzichtbaar blijft.

De coating zorgt voor consistente wrijvingseigenschappen (ongeveer 0,12 ± 0,04), waardoor aanhaalmomenten voorspelbaarder worden en minder kracht nodig is tijdens montage. Omdat de coating aan het metaal is gebonden, smeert deze niet uit, wrijft niet af en trekt geen vuil aan. Dat helpt werkplekken schoon te houden en verbetert de hygiëne.

Lubrinox-bevestigingsmiddelen zijn daarnaast UV-detecteerbaar, wat kwaliteitsinspecties in gereguleerde productieomgevingen ondersteunt. Ze functioneren bovendien binnen een breed temperatuurbereik: van diepvriesopslag tot hoge temperaturen in verwerkingsapparatuur.

Minder handelingen, meer efficiëntie in de assemblage

Voor machinebouwers betekent dit een eenvoudiger assemblageproces. Operators hoeven alleen de bout te pakken en te monteren; de volledige smeerprocedure vervalt. In plaats van 25 seconden per bout resteert alleen de montagetijd, wat over een volledige machineassemblage aanzienlijke tijdsbesparingen oplevert.

Lubrinox-bevestigingsmiddelen worden inmiddels toegepast in sectoren zoals voedselverwerking, zuivel, farmaceutische industrie, petrochemie en algemene machinebouw — overal waar roestvast staal en hygiëne essentieel zijn. Ze zijn direct uit voorraad leverbaar via Fabory in een breed assortiment gangbare DIN- en ISO-standaarden, met volledige batchtraceerbaarheid. In industrieën met kleine marges en strakke productieschema’s is het elimineren van 25 seconden verspilling per bevestigingsmiddel geen detail, maar een duidelijk concurrentievoordeel.

Over de auteur

Jos Lavrijsen, segmentleider en sinds 1999 werkzaam bij Fabory.