Carbon Border Adjustment Mechanism (CBAM): Co klienci i importerzy muszą wiedzieć
Od 1 stycznia 2026 r. Carbon Border Adjustment Mechanism (CBAM) przeszedł z obowiązku sprawozdawczego na pełny obowiązek płatności. Oznacza to, że importerzy określonych produktów, w tym elementów złącznych, muszą nie tylko raportować emisje, lecz także nabywać i umarzać certyfikaty CBAM.
CBAM wprowadza tym samym obowiązkową europejską opłatę związaną z emisją dwutlenku węgla na określone towary importowane.
Czym jest CBAM?
CBAM jest europejskim mechanizmem regulacyjnym zaprojektowanym w celu wyrównania cen emisji CO₂ wewnątrz i poza UE. Jego celem jest zapobieganie nieuczciwej konkurencji, gdy produkcja odbywa się w krajach o mniej rygorystycznych regulacjach klimatycznych.
Mechanizm nakłada opłatę związaną z emisją CO₂ na towary importowane do UE, w oparciu o wbudowane emisje CO₂ powstałe podczas produkcji.
W kategorii elementów złącznych większość tych emisji powstaje podczas procesów produkcji stali, takich jak wytapianie i walcowanie. Gdy stal lub gotowe elementy złączne są produkowane poza UE, emisje te podlegają CBAM.
CBAM ma zatem zastosowanie do wszystkich importerów w UE, którzy pozyskują elementy złączne spoza UE.
Co zmienia się od 2026 r.?
W okresie przejściowym (2023–2025) obowiązywał jedynie obowiązek sprawozdawczy. Od 1 stycznia 2026 r. obowiązuje również obowiązek płatności.
Importerzy z UE są zobowiązani do:
- Obliczania wbudowanych emisji w importowanych towarach
- Nabywania certyfikatów CBAM na podstawie tych emisji
- Corocznego umarzania certyfikatów
- Składania rocznej deklaracji CBAM zgodnie z metodologią UE
- Stosowania wartości domyślnych, gdy zweryfikowane dane emisyjne są niedostępne
CBAM staje się tym samym strukturalnym elementem kosztowym w łańcuchu dostaw importowych.
Należna opłata będzie stopniowo wzrastać do 2034 r., równolegle z wygaszaniem bezpłatnych uprawnień w ramach EU Emissions Trading System (EU ETS).
CBAM jest ustawowym obowiązkiem UE, który dotyczy wszystkich importerów produktów objętych zakresem regulacji. Nie jest to opłata uznaniowa ani specyficzna dla Fabory: ramy te mają zastosowanie w całej branży.
Co się stanie w przypadku nieprzestrzegania przepisów?
CBAM jest egzekwowany na podstawie przepisów UE i monitorowany poprzez systemy celne oraz sprawozdawcze.
Nieprzestrzeganie przepisów może skutkować:
- Karami finansowymi
- Sankcjami administracyjnymi
- Zwiększoną kontrolą ze strony organów
- Ograniczeniami działalności importowej
Obowiązków CBAM nie można uniknąć poprzez restrukturyzację łańcuchów dostaw lub zmianę podmiotów handlowych. Odpowiedzialność spoczywa na importerze z UE.
Dlaczego ma to znaczenie dla branży elementów złącznych
Znaczna część światowej produkcji elementów złącznych oraz powiązanej produkcji stali odbywa się poza UE. CBAM stanowi zatem strukturalną zmianę w ramach regulacyjnych branży.
Wpływ ma zarówno charakter finansowy, jak i administracyjny. Gromadzenie danych emisyjnych, współpraca z dostawcami, zapewnienie prawidłowej klasyfikacji produktów, zarządzanie certyfikatami oraz spełnianie obowiązków sprawozdawczych wymagają ustrukturyzowanych procesów wewnętrznych i jasno określonych odpowiedzialności.
Importerzy elementów złącznych muszą posiadać:
- Wiarygodne i możliwe do zweryfikowania dane emisyjne
- Prawidłowo ustanowione systemy administracyjne i sprawozdawcze
- Wymaganą autoryzację CBAM
- Jasno określone wewnętrzne procesy compliance
Profesjonalne i terminowe podejście jest niezbędne, aby uniknąć ryzyk, opóźnień i kar.
Podejście Fabory
Fabory jest w pełni przygotowane do wdrożenia CBAM i uzyskało niezbędne autoryzacje oraz strukturę governance w celu spełnienia wszystkich obowiązków regulacyjnych.
Nasze podejście obejmuje:
- Oficjalną autoryzację CBAM
- Aktywne zaangażowanie dostawców w celu uzyskania danych emisyjnych
- Dokładną klasyfikację produktów i pełną dokumentację
- Stosowanie metodologii obliczeniowych zgodnych z wymogami UE
- Transparentną komunikację dotyczącą wpływu na koszty i struktury cenowe
Zapewniamy naszym klientom ciągłość, pewność zgodności oraz przewidywalność w zmieniającym się otoczeniu regulacyjnym.
CBAM zasadniczo zmienia sposób regulowania i wyceny importu produktów związanych ze stalą. Staranna przygotowanie i solidna governance są kluczowe.
Czy chcą Państwo zrozumieć, co CBAM oznacza dla Państwa łańcucha dostaw lub przyszłej struktury cenowej? Prosimy o kontakt z przedstawicielem Fabory.
